Programm Stiftung Luther Gedenkstätten
A future for historic books
Adopt-a-book programme for printed books and manuscripts in need of restoration

Martin Luther: Betbüchlein. Wittenberg, Hans Lufft 1545 (Detail) Many of the books among the foundation library's historic collections have suffered under centuries of use as well as the varying conditions under which they have been stored and displayed. Generally, it is a matter of damage through wear and tear: spines are torn, bindings are defective or prevent books from closing completely. It is the foundation’s task to preserve and care for these books, but high costs prevent it from fulfilling this duty on its own.

Luthers Betbüchlein im Detail That is why the Luther Memorials Foundation is looking for donors who are interested in helping to preserve our highly valuable books through ‘adoption’. A list of those printed books and manuscripts that are in need of restoration and the costs for their restoration can be found below.

You may select one or more books whose restoration you would personally like to support. It is also possible for several individuals to collectively adopt a single book.

By adopting a book, you gain the following advantages:
  • You will receive permanent free admission to the Luther Memorials Foundation’s museums.
  • You will receive a confirmation of your donation for tax purposes.
  • The restored book will contain a bookplate bearing the name of the donor.
  • If you wish, your name will be published in the ‘Book of thanks’, which is displayed in the Luther House.
Luthers Betbüchlein nach der Restaurierung (Foto: Cornelia Kirsch) Help support the Luther Memorials Foundation through the adopt-a-book programme. Help us to save valuable cultural heritage. Adopt a book!

Please contact:
Karin Lubitzsch
Tel.: +49-3491-420 31 26
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
Bank name: Volksbank Wittenberg e.G.
Sort code (BLZ): 800 635 98
Account number: 488 801
Reference: Buchpatenschaften [Adopt a book]
BIC: GENO DEF 1WB1
IBAN: DE 46 800 635 98 0000 4888 01




 
2. Kaspar Schatzgeyer: Über das christliche Leben
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


Sammelband mit 2 Titeln
DE || VITA CHRISTIA=||NA. ET MONASTICI || instituti, ad eam opti=||ma quadratura. ||...Authore Gasparo Sasgero Mino.||
Augsburg: Simprecht Ruff, um 1524
Signatur: ss 1506
Kaspar Schatzgeyer: Über die Anrufung der Heiligen
DE SAN\||CTORVM IMPLORATIONE ET || eorum suffragijs scriptum, olim euulgatum || et inpraesentiarum in duplo locu=||pletatum, duodecim distinctum || Indaginibus...||.
Augsburg: Simprecht Ruff 1524?
Signatur: ss 1507
Restaurierungskosten: ca. 400 €

Kaspar Schatzgeyer: Über die Anrufung der Heiligen
DE SAN\||CTORVM IMPLORATIONE ET || eorum suffragijs scriptum, olim euulgatum || et inpraesentiarum in duplo locu=||pletatum, duodecim distinctum || Indaginibus...||.
Augsburg: Simprecht Ruff 1524?
Signatur: ss 1507
Restaurierungskosten: ca. 400 €
 
20. Martin Luther: Der fünfte Teil der Bücher des ehrwürdigen Herrn Doktor Martin Luthers
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


Der Funffte || Teil der Bu(e)cher des Ehrnwir||digen Herrn Doctoris Martini Lutheri/ darinnen be=||grieffen sind die Auslegung vber das erste Buch/ vnd folgend vber || etliche Capitel der andern Bu(e)cher Mose/ Auch vber etliche Propheten...||
Wittenberg: Georg Rhau (Erben) 1556
Signatur: ss 2101
Restaurierungskosten: 1278 €
 
32. Georg Witzel: Über die Gestalt der katholischen Kirche
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


TYPVS ECCLE=||SIAE CATHOLICAE, || Form vnd Anzei=||gung/ welcher gestalt die...|| Catholische Kyrche...|| Geordnet gewesen: || Jn funff Teile vnterscheidet/ do dise ersten zwey dermas=||sen von newem gemehret/ daß es nu in Sechs || Teile vnterscheiden werden mo(e)chte. || Durch Georgium Wicelium den Eltern. || Zu Co(e)ln/ durch die Erben Johan Quentels/ || vnd Gerwinum Calenium/ || M.D.LIX.||.
Köln: Gerwin Calenius (Johann Quentel, Erben) 1559
Signatur: Kn A 362/2602
Restaurierungskosten: ca. 614 Euro
 
86. Canones der Provinz Köln
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


CANONES CONCILII PROuincialis Coloniensis
Köln: Peter Quentel 1538
Signatur: Kn fl 112/165
Restaurierungskosten: 520 €
 
88. Giovanni Bartolommeo Marliani: Topografie der Stadt Rom
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


VRBIS ROMAE || Topographia, ad Franciscum || Gallorum Regem, eiusdem ur||bis Liberatorem inuictum, || libris quinque com/||prehensa, || BARTHOLOMAEO MARLIANO EQVITE || D. Petri auctore. || ADIECTA PRIORI EIVSDEM AVCTORIS || Topographiae editione...|| CVM...|| Indice. || BASILEAE, PER IOAN/||nem Oporinum.||
Basel: Johann Oporinus, August 1551
Sign.: Kn fl 107/142
Restaurierungskosten: 750,00 €
 
68. Theophylakt, Erklärungen zu den Paulusbriefen
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


THEOPHYLA=||CTI ARCHIEPISCOPI || BVLGARIAE, IN OMNES DIVI PAVLI EPISTOLAS || Enarrationes, diuinae prorsus, tamq(uam) diligenti nunc demum studio || recognitae, vt ad praecedentium colationem, longè || perfectius, in lucem exijsse videantur. ||...CHRISTOPHORO PORSENA || Rhomano Interprete. || Adiectus est Index Epistolarum dominicalium || atq(ue) aliorum festorum. || ANNO M.D.XXXI.||.
Köln: Peter Quentel, Januar 1531
Signatur: Kn Nachtrag 53
Restaurierungskosten: 1.650 €
 
70. Johannes Cochlaeus: Spiegel der alten Verehrung für die Messe
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


SPECVLVM ANTIQVAE || DEVOTIONIS CIRCA || MISSAM, ET OMNEM ALIVM CVLTVM || DEI: EX ANTIQVIS, ET ANTEA NVNQVAM EVVLGA=||tis per Typographos Autoribus, à Ioanne Cochlaeo || laboriose collectum. || Ex uetustis Bibliothecis Ecclesiarum ac Monasteriorum || Moguntiae, Misnae, Vuormaciae etc. ||...|| Apud S. Victorem extra muros Moguntiae, ex || officina Francisci Behem. || M.D.XLIX.||
Mainz: Franz Behem, Februar 1549
Signatur: Kn fl 108/146
Restaurierungskosten: 1.010 €
 
89. Auslegung der Psalmen
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


S. PSALMORVM || LIBRI QVINQVE AD EBRAI=||CAM VERITATEM VERSI, || ET FAMILIARI EX=||PLANATIONE || ELVCIDA=||TI. || PER ARETIVM FELI=||NVM. THEOLO=||GVM.||. EST: Biblia, VT., Psalmi (lat.)
Straßburg: Georg Ulricher, September 1529
Signatur: Kn B 10/62
Restaurierungskosten: 1100,98 €
 
90. Lazarus Ercker: Über den Bergbau
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


Beschreibung/ || Allerfurnemisten || Mineralischen Ertzt vnnd || Bergwercks arten/ wie dieselbigen/ vnd eine jede in sonder=||heit/ jrer natur vnd eigenschafft nach/ auff alle Metaln Probirt/ vnd im kleinen || fewer sollen versucht werden...|| Auffs newe an vielen orten mit besserer außfu(e)hrung/ vnd mehrern Figurn || erklert/ Durch ||...Lazarum Erckern/ der Ro(e)m. Kay. May. Ober=||sten Bergkmeister/ im Ko(e)nigreich Behem/ (et)c. || Getruckt zu Franckfurt am Mayn/ M.D.LXXX.||.
Frankfurt am Main: Verl.: Siegmund Feyerabend. - Dr.: Johann Schmidt 1580
Signatur: ss 2578
Restaurierungskosten: 725,00 €
 
91. Jacobus aus Varazze: Heiligenlegenden
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


Legende || sancto || rum.||
Venedig: Nicolaus de Franckfordia, 2. September 1516
Signatur: ss 1776
Restaurierungskosten: 1325,00€
 
93. Die Bibel (Vulgata)
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


BIBLIA || SACRA || Vulgatae Editionis || SIXTI V. PONT. MAX. || JUSSU RECOGNITA, || ET CLEMENTIS VIII. || AUCTORITATE EDITA, || VERSICULIS DISTINCTA, || Et ad singula Capita Argumentis aucta, || Indiceque Epistolarum, et Evangeliorum || locupletata. || VENETIIS, M DC LXXVII. || Apud Nicolaum Pezzana.||.
Venedig: Nicolaus Pezzana 1677
Signatur: ss 2379
Restaurierungskosten: 1000,00 €
 
96. Joost de Damhouder: Handbuch des Strafrechts
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


PRAXIS || RERVM CRIMINA-||LIVM, PRAETORIBVS, PROPRAETO-||RIBVS, CONSVLIBVS, PROCONSVLIBVS, || MAGISTRATIBVS, RELIQVISQVE ID GENVS || Iustitarijs, ac Officiarijs, in quaeunque Republica Forensem admi- ||nistrationem assumentibus, apprimè vtilis & necessaria, cum || nonnullis Iconibus materiae subiectae conuenientibus. || AVCTORE CLARISS. VIRO, DOMINO IODOCO || Damhouderio, Brugensi,...|| ANTVERPIAE, || Apud Ioannem Bellerum sub || Aquila aurea. || 1570. ||...||
Antwerpen: Johannes Beller 1570
Signatur: ss 643
Restaurierungskosten: 850,00 €
 
100. Lucas Lossius: Gesangsbuch (der Psalmen)
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


PSALMODIA, || HOC EST, || CANTICA SACRA || VETERIS ECCLE= || SIAE SELECTA. || QVO ORDINE ET MELODIIS || PER TOTIVS ANNI CVRRICVLVM || cantari usitatè solent...|| Nunc autem recens accurata diligentia || & fide recognita, & multis utilibus ac pijs || cantionibus aucta per || LVCAM LOSSIVM LVNEBVRGENSEM. || Cum Praefatione Philippi Melanthonis. || VViterbergae Joh. Schwertelius excudebat, 1569.||
Wittenberg: Johann Schwertel 1569
Signatur: ss 3460
Restaurierungskosten: 1550,00 €
 
102. Erasmus von Rotterdam: Kommentare zu den Paulus-Briefen
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


Paraphrases Erasmi Roterodami in omnes Epistolas Pauli germanas, et in omnes Canonicas
Basel: Froben, Johann Froben 1521
Signatur: Kn C 116/284
Restaurierungskosten: 850,00 €
 
105. Caecilius Cyprianus:
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


OPE=||RVM DIVI CAECI-||LII CYPRIANI EPI||scopi Carthaginensis Volumen || Primum, ex reconitione D. || ERASMI ROTE/||RODAMI. || APVD INCLYTAM || COLONIAM.||.
Köln: Johannes Soter, März 1522
Signatur: Kn C 22a/72
Restaurierungskosten: 712 €
 
106. Caecilius Cyprianus:
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


OPE=||RVM DIVI CAECI-||LII CYPRIANI EPI||scopi Carthaginensis Volumen || Secundum, ex reconitione D. || ERASMI ROTE/||RODAMI. || APVD INCLYTAM || COLONIAM.||.
Köln: Johannes Soter, März 1522
Signatur: Kn C 22b/72
Restaurierungskosten: 963 €
 
107. Martin Luther:
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


TOMVS || QVARTVS ET || IDEM VLTIMVS OM=||nium operum Reuerendi Patris, Viri || Dei, Doct. Mart. Luth. quae ab an=||no XXXVIII. vsqz ad annum || axlviii. edita sunt...|| IENAE || Excudebat Christianus || Rhodius. || M.D.LXX.||.
Jena: Christian Rödinger, 1570
Signatur: CGH 425
Restaurierungskosten: 1.229 €
 
108. Martin Bucer:
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


Alle Handlungen vnd || Schrifften/ zu(o) vergleichung der Re=||ligion/ durch die Key. Mai./ Churfürsten/ Für=||sten/ vnd Sta(e)nde/ aller theylen/ Auch den Pa(e)bst. || Legaten/ auff jüngst gehaltnem Reichs=||tag zu(o) Regenspurg/ verhandlet/ || vnd einbracht/ Anno || D.M.XLI. ||...zu(o)sammen ge=||tragen/ vnd erkla(e)ret/ durch || Martinum Bucerum. || Register...zu(o) ende des Bu(o)chs. ||...||.
Straßburg: Wendelin Rihel, 1542
Signatur: Kn A 329/2185
Restaurierungskosten: 720 €
 
109. Johannes Eck:
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


ENCHI||RIDION LOCORVM || communium aduersus Lu=||therum et alios ho=||stes ecclesiae. || Ioan. Eckio authore. || AVTHOR IAM OCTA=||uo recognouit, & pluribus || locis illustrauit. || M.D.XLI.||.
Ingolstadt: Alexander Weißenhorn I., 1541
Signatur: Kn C 178/414
Restaurierungskosten: 932 €
 
110. Sammelband mit 3 Titeln
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


Christian Thomas:
Juristische Disputation von der Krebs-Ehe
Frankfurt und Leipzig: Johann Gottfried Renger, 1714
Signatur: ss 2937

Christian Thomas:
Erinnerung wegen seiner künftigen Winter-Lectionen, so nach Michaelis dieses 1702. Jahres ihren Anfang nehmen werden
Halle/Saale: Johann Gottfried Renger, 1702
Signatur: ss 2938

Kurzer Beweis, das unnütze Fragen dem Christentum schädlich sind
Köln 1714
Signatur: ss 2939
Restaurierungskosten: 620 €
 
111. Silvester Prierias:
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


Sammlung verschiedener Traktate, Auslegung der Sonn- und Feiertage
Hagenau: Heinrich Graan, 1510
Signatur: Ag 4° 473
Restaurierungskosten: 966 €
 
112. Erasmus von Rotterdam:
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


EPITOME || ADAGIO=||RVM EX NOVISSIMA || D. ERASMI ROTERO. RECOGNI=||TIONE PER EBERHARDVM TAPPIVM ||...||
Köln: Walter Faber, 1564
Signatur: Kn C 51/161
Restaurierungskosten: 628 €
 
113. Ergänzte und verbesserte Nachrichten von den letzten Taten und Lebensgeschichten des seligen D. Luthers
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


/hrsg. von Johann Gottlob Walter
Jena: Güth und Fickelscherr, 1749
Signatur: ss 3475-3478
Restaurierungskosten: 946 €
 
114. Cyriacus Spangenberg
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


Ehespiegel, das ist alles, was vom heiligen Ehestand nützliches und tröstliches mag gesagt werden: in 70 Brautpredigten
Eisleben: Urban Gaubisch, 1562
Signatur: ss 1962
Restaurierungskosten: 780 €
 
119. Die Bibel
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


Regensburg: Heinrich Gottfried Zunckel, 1756
Signatur: ss 2214-2216
Restaurierungskosten: 1.000 €
 
122. Die Bibel, mit der Auslegung
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


Lüneburg: Heinrich Stern, 1665
Signatur: ss 2228-2240
Restaurierungskosten: 1.100 €
 
125. Predigten des Heiligen Augustinus an die Einsiedler
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


Sermones sancti || Augustini ad || heremitas||.
Venedig: 1505
Signatur: ss 1510
Restaurierungskosten: 450 €
 
126. Johannes Eck: Christliche Auslegung der Evangelien
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


Christenliche außle=||gung der Euange=||lien von der Zeit/ durch das || gantz Jar/ nach gemeynem verstand der || Kirchen vnd heiligen va(e)ter...|| Auß beuelch dar...|| Fürsten vnd H. H. || Herr Wilhelmen vnnd Herr Ludwigen || Pfaltzgrauen bey Rhein/ Hertzogen inn || Obern vnd Nidern Bairn (et)c. Gebru(e)der. || Durch Johan von Eck || Doctor vnd Vice Cancellier der Vni||uersitet zu Jngoldstat...|| gemacht. || Der erste (ander...) teyl. ||...|| Gedruckt zu Tübingen. || M.D.XXXI.||.
Tübingen: Ulrich Morhart d. Ä., 1531
Signatur: ss 1948
Restaurierungskosten: 500 €
 
127. Die Bibel, mit Verzeichnissen zum Alten und Neuen Testament
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


BIBLIA CVM CON||cordantus vetris et noui testamenti et sacrorum canonum:...|| M.D.XXVII||
Lyon: 1527
Lyon: Jacob Mareschal, 1527
Signatur: ss 1963
Restaurierungskosten: 350 €
 
128. Johann Jacob Rambach: Erbauliches Handbüchlein für Kinder
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


Leipzig: Johann Georg Löwe, 1750
Signatur: ss 2441
Restaurierungskosten: 290 €
 
129.Raphael Fabretti: Drei Abhandlungen über die Wasser und Aquädukte des alten Rom
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


De Aquis et Aquaeductibus Veteris Romae Dissertationes Tres
Rom: Giovanni Battista, 1680
Signatur: ss 1525
Restaurierungskosten: 290 €
 
130. Die Bibel, mit Verzeichnissen zum Alten und Neuen Testament
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


Biblia cum concordantiis veteris et novi testament et sacrorum canonum
Lyon: 1527
Signatur: ss 1963
Restaurierungskosten: 350 €
 
131. Ulrich Zwingli: Von der wahren und falschen Religion
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


DE VE||RA ET FALSA RELIGIONE, || Huldrychi Zuinglij Com=||mentarius, || Indicem capitum totius operis inue=||nies in fine libri. || TIGVRA in aedibus Christophori Fro=||schouer. Anno M.D.XXV. || Mense Martio. ||...||.
Zürich: Christoph Froschauer d. Ä., 1525
Signatur: Kn A 371/2623
Restaurierungskosten: 240 €
 
132. Ulrich Zwingli: Erläuterungen der Genesis
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


FARRA||GO ANNOTATIONVM || in Genesim, ex ore Huldrychi Zuing||lij per Leonem Iudae et Ca=||sparem Megandrum || excerptarum. || TIGVRI ex aedibus Christophori || Froschouer, Anno M.D.XXVII. || Mense Martio.||.
Zürich: Christoph Froschauer d. Ä., 1527
Signatur: Kn A 71/465
Restaurierungskosten: 340 €
 
133. Sammelband mit 5 Titeln
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


Ulrich Zwingli: Auslegungen und Gründe der Schlussreden
Ußlegen vnd gründ || der schluszreden oder || Artickle(n) durch Huldrychen || Zuingli Zürich vff den || xix. tag Jenners jm || .M.D.xxiij. jar || Vßgangen. ||...||.
Zürich (?): Christoph Froschauer d. Ä. , 1523 (?)
Signatur: Kn A 20/202

Ulrich Zwingli: Disputation zu Zürich
Verwenung der disputatz zü Zürich || von Maister Huldrich Zwingly Predicant Zu(o) Z. || Dis nach bestimpt||t(e)n artickel vn(d) meinu(n)gen beken(n) ich Huldrich Zwingli mich || in der loblichen stat Zürich geprediget habe(n)/ vß gru(n)d der || geschrifft die Theopneustos...|| heißt/ vnd embeüt mich mit dero genan||te arttickel ze beschirmen vnd erobren...||.
Augsburg: Melchior Ramminger, 1523
Signatur: Kn A 20/203

Ulrich Zwingli: Von göttlicher und menschlicher Gerechtigkeit
Von götlicher vn(d) mensch||licher grechtigheit/ wie die zeme(n) sehind vn(d) standi(n)d || Ein predge Huldrych Zuinglis. an. S. || Joanns Teuffers tag gethon/ jm || M.D.XXIII. ||...||.
Zürich: Christoph Froschauer d. Ä.,1523 (?)
Signatur: Kn A 20/204

Ulrich Zwingli: Eine göttliche Vermahnung an die Eidgenossen der Schweiz
Ein go(e)ttlich vermanung || an die Ersamen/ wysen/ eerenueste(n)/ eltisten Eyd||gnossen zu(o) Schwytz/ das sy sich vor fro(e)mden || herren hu(e)tind vnd entladind/ Huld=||richi Zwinglij...||.
Zürich: Christoph Froschauer d. Ä.,1522 (?)
Signatur: Kn A 20/205

Ulrich Zwingli: Eine Predigt von der ewig reinen Magd Maria
Ein predig von der || Ewigreinen magt Maria der mu(o)ter || Jesu Christi vnsers erlo(e)sers Zü=||rich gethon vonn Huld=||rychen Zwingli im(m). || M.D.xxij.. Jar || Christus Mathei. XI. ||...||.
Zürich: Christoph Froschauer d. Ä., 1522
Signatur: Kn A 20/206
Restaurierungskosten: 220 €
 
134. Johann Gottlob Walter: Ergänzte und verbesserte Nachrichten von den letzten Taten und Lebensgeschichten des seligen D. Luthers
Dear visitor,
Unfortunately, this area is only available in German. We apologise for any inconvenience.


Jena: Güth; Fickelscherr, 1749-1756
Signatur: ss 3475-3478
Restaurierungskosten: 620 €